Here is a clear explanation of AAA (Triple A) in IAM, broken down with simple concepts and examples suitable for your tech tutorials.
What is AAA?
AAA is the security framework that controls how people interact with a network or system. It stands for:
Authentication (AuthN): Who are you?
Authorization (AuthZ): What are you allowed to do?
Accounting: What did you do?
1. Authentication (AuthN)
Definition: The process of verifying a user's identity. The system checks if the person is truly who they claim to be.
Common Methods:
Something you know: Password, PIN.
Something you have: Smart card, Phone (OTP).
Something you are: Fingerprint, FaceID (Biometrics).
2. Authorization (AuthZ)
Definition: Once the user is authenticated, the system determines what resources they can access and what operations they can perform.
Key Concept: Just because you are inside the building (Authenticated) doesn't mean you can enter the CEO's office (Authorization).
3. Accounting
Definition: This tracks the user's activity while they are on the network. It records the session duration, what services were accessed, and what changes were made.
Purpose: Used for security auditing, billing (in cloud), and reporting.
Real-World Example: A Hotel Stay
Imagine checking into a luxury hotel.
Authentication ( The Reception Desk):
You arrive at the front desk. You show your ID and Credit Card.
The receptionist confirms, "Yes, this is Mr. John."
Result: You are Authenticated.
Authorization (The Key Card):
The receptionist gives you a Key Card.
This card allows you to open Room 305 and the Gym.
It does not allow you to open the Penthouse Suite or the Kitchen.
Result: Your permissions are set. This is Authorization.
Accounting (The Bill):
When you check out, the hotel gives you a bill.
"Ordered Room Service at 9 PM."
"Watched a paid movie at 10 PM."
"Opened the Mini-bar at 11 PM."
Result: The hotel tracked your usage. This is Accounting.
Technical Example: An Employee using AWS
Imagine a Data Engineer logging into the company cloud.
Authentication:
The engineer goes to the AWS login page.
Enters Username + Password + MFA Code from their phone.
AWS says: "Login Successful."
Authorization:
-
The engineer tries to access the S3 Bucket (File storage). -> Access Granted.
The engineer tries to delete a Production Database. -> Access Denied.
(IAM Policies determine that they can read data, but cannot delete databases).
-
Accounting:
The security team looks at the CloudTrail Logs (Audit logs) the next day.
The log shows: "User 'DataEng1' downloaded 'Confidential_Report.pdf' at 2:00 PM."
If that file leaks, they know exactly who downloaded it.
Summary Table for Quick Reference
| AAA Component | The Question it Answers | The Action |
| Authentication | Who are you? | Checking ID / Password |
| Authorization | What can you do? | Checking Permissions / Policies |
| Accounting | What did you do? | Logging / Auditing / Monitoring |
Example 1: Linux Server Administration (SSH Access)
Scenario: A System Administrator (SysAdmin) connects to a remote Linux server to perform maintenance.
Authentication (The Login):
The admin tries to connect using an SSH Key or a Password.
The server checks these credentials against its records. If they match, the connection is established.
Authorization (The Permissions):
The admin types a command to install new software using
sudo.The system checks the
/etc/sudoersfile.Question: "Is this user in the
sudogroup?"Action: If yes, the command runs. If no, it returns "Permission Denied."
Accounting (The Logs):
The server records the session in the system logs (e.g.,
/var/log/auth.logor.bash_history).It records exactly when the admin logged in, what commands they ran, and when they logged out.
Example 2: API Usage (GenAI / OpenAI API)
Scenario: A developer is building an AI application and making calls to the OpenAI API.
Authentication (API Key):
The application sends a request including a secret API Key (e.g.,
sk-proj-...).The OpenAI server validates the key to ensure the request is coming from a registered user.
Authorization (Plan Limits):
The developer requests access to the GPT-4 model.
The system checks the account's subscription tier.
Question: "Does this user's plan include GPT-4 access?"
-
Action: If the user is on a Free Tier that only allows GPT-3.5, the system blocks the request (403 Forbidden).
Accounting (Token Usage):
The system tracks exactly how many tokens (input and output) were processed during the request.
This data is used to generate the monthly bill and display usage statistics on the dashboard.
Example 3: Database Management (SQL Database)
Scenario: A Junior Developer connects to the company's production database.
Authentication (Connection String):
The developer enters their
UsernameandPasswordinto the database client.The database engine verifies the credentials and allows the connection.
Authorization (Roles & Privileges):
The developer runs
SELECT * FROM Customers. The database allows it (Read Access).The developer tries to run
DROP TABLE Customersto delete the table.Question: "Does this user have
DELETEprivileges?"Action: The database denies the action because the user was only assigned a 'Read-Only' role.
Accounting (Audit Logs):
The database Audit Log records the query.
It saves an entry: "User 'JuniorDev' executed a SELECT query on the 'Customers' table at 10:00 AM."
This is crucial for compliance and tracing data breaches.
Example 4: Source Control (GitHub / GitLab)
Scenario: A developer is working on a team project hosted on GitHub. They want to push their code changes to the central repository.
Authentication (SSH Key / PAT):
The developer types
git pushin their terminal.GitHub asks for credentials. Since passwords are disabled for git operations, the developer uses a Personal Access Token (PAT) or an SSH Key.
AuthN Check: GitHub verifies the token/key matches the user account.
Authorization (Branch Protection Rules):
The developer is trying to push code directly to the
main(production) branch.GitHub checks the repository settings.
AuthZ Check: "Does this user have
Adminrights? Is themainbranch protected?"Result: If the branch is protected, GitHub blocks the push and says: "Push declined. You must use a Pull Request." (The user has write access, but not direct push access to this specific branch).
Accounting (Commit History & Audit Log):
Log: The system records the action in the repository's Activity Log.
It tracks: "User 'Dev-A' attempted to push to 'main' branch at 4:30 PM - Action Blocked."
This is essential to see who is trying to change the code base.
Example 5: Remote Work VPN (Virtual Private Network)
Scenario: An employee is working from a coffee shop and needs to connect to the corporate internal network securely.
Authentication (Radius / LDAP):
The employee opens the Cisco AnyConnect (or similar) VPN client.
They enter their Username, Password, and approve a Push Notification on their mobile authenticator app.
AuthN Check: The VPN server confirms the identity is valid and multi-factor authentication (MFA) was successful.
Authorization (Network Segmentation):
The employee is in the HR Department.
Once connected, they try to access the Finance Server.
AuthZ Check: The Firewall/VPN policy checks the user's group.
Result: The system sees they belong to the "HR Group," not "Finance." Access to the Finance Server IP address is blocked, even though they are connected to the VPN.
Accounting (Session Logs):
Log: The VPN server records the session details.
"User 'Sarah' connected from IP 192.168.1.50 at 9:00 AM."
"Duration: 4 hours."
"Data Transferred: 500 MB."
Example 6: Online Banking Transaction
Scenario: A customer is using a mobile banking app to transfer money to a friend.
Authentication (Biometrics + Device Binding):
The user opens the app and logs in using FaceID.
The bank also checks if this specific mobile device is "registered" (Device Binding) to this account.
AuthN Check: Identity verified.
-
Authorization (Transaction Limits):
The user tries to transfer $50,000 instantly.
AuthZ Check: The banking system checks the user's account tier and daily limits.
Result: The system sees the daily transfer limit is $10,000. It denies the transaction saying "Amount exceeds daily limit."
(Note: The user is the account owner, but they are not authorized to move that much money at once).
Accounting (Transaction Statement):
Log: The bank creates a transaction record.
"Attempted Transfer: $50,000. Status: Failed/Denied. Time: 10:15 AM."
If the user calls customer support asking why it failed, the support agent pulls up this Accounting record to explain the limit.
Part 1: Basic Concept Questions
Q1: What is the AAA framework in simple terms? Answer: AAA stands for Authentication, Authorization, and Accounting. It is a security model used to control who can access a network, what they can do once they are in, and to track their actions.
Authentication: Verifies identity (Who are you?).
Authorization: Checks permissions (What can you do?).
Accounting: Tracks usage (What did you do?).
Q2: What is the main difference between Authentication and Authorization? (This is the most common question!) Answer:
Authentication (AuthN) comes first. It verifies the user's identity (e.g., checking a password or fingerprint).
Authorization (AuthZ) comes after authentication. It determines what resources the authenticated user is allowed to access (e.g., read-only vs. admin access).
Analogy: Authentication is showing your badge to get into the office; Authorization is whether that badge opens the CEO's door.
Q3: Can you give a real-world example of "Accounting" in this context? Answer: Yes. A good example is a phone bill or AWS CloudTrail logs.
If you download a large file from a server, the system records who downloaded it, when, and the file size.
This data is used for billing (charging for data usage) or security auditing (investigating data leaks).
Part 2: Technical & Protocol Questions
Q4: Where does Multi-Factor Authentication (MFA) fit in the AAA model? Answer: MFA is part of Authentication. It strengthens the "Who are you?" phase by requiring more than one proof of identity.
Something you know (Password).
Something you have (OTP on Phone).
Something you are (Biometric).
Q5: What are some common network protocols used to implement AAA? Answer: The two most common protocols are:
RADIUS (Remote Authentication Dial-In User Service): An industry standard used for WiFi access, VPNs, and network access.
TACACS+ (Terminal Access Controller Access-Control System Plus): Typically used for device administration (like logging into routers/switches) because it separates Authentication and Authorization commands separately, offering better security control.
Q6: What happens if Authorization fails but Authentication succeeds? Answer: If Authentication succeeds, the user is logged in. However, if Authorization fails, they will see an "Access Denied" or "403 Forbidden" error.
Example: You log into a banking app (AuthN Success), but when you try to transfer $1 Million, the system blocks it (AuthZ Fail) because you don't have permission for that limit.
Part 3: Scenario-Based Questions (Tricky)
Q7: A user reports they can login to the VPN, but they cannot access the HR file server. Which part of AAA do you need to troubleshoot? Answer: You need to troubleshoot Authorization.
Since they can login to the VPN, Authentication is working fine.
The issue is that their user account lacks the specific permissions or group membership required to reach the HR server.
Q8: You suspect a former employee still has access to the system and deleted a file. Which component of AAA helps you investigate this? Answer: Accounting. You would look at the Logs (Audit Trails). The accounting records will show:
Which username was used.
The IP address the user came from.
The timestamp of when the "Delete" command was executed.
Q9: Why is it recommended to decouple (separate) Authentication from Authorization? Answer: Separating them allows for centralized management and better security.
Example: You can have one central "Identity Provider" (like Active Directory) handling logins (Authentication) for the whole company.
However, individual applications (like Jira, AWS, Slack) can manage their own permissions (Authorization).
-
This means if an employee leaves, you only disable their account in one place (Authentication), and they lose access to everything immediately.
AAA అంటే ఏమిటి?
AAA అనేది ఒక సెక్యూరిటీ ఫ్రేమ్వర్క్. ఒక వ్యక్తి నెట్వర్క్ లేదా సిస్టమ్తో ఎలా ఇంటరాక్ట్ అవుతారో ఇది నియంత్రిస్తుంది. దీని అర్థం:
Authentication (AuthN - అథెంటికేషన్): మీరు ఎవరు?
Authorization (AuthZ - ఆథరైజేషన్): మీరు ఏమి చేయడానికి అనుమతి ఉంది?
Accounting (అకౌంటింగ్): మీరు ఏమి చేశారు?
1. Authentication (AuthN) - అథెంటికేషన్
నిర్వచనం: వినియోగదారుడి (user) గుర్తింపును ధృవీకరించే ప్రక్రియ. ఒక వ్యక్తి "నేను ఫలానా" అని చెప్పినప్పుడు, వారు నిజంగా ఆ వ్యక్తేనా కాదా అని సిస్టమ్ చెక్ చేస్తుంది.
సాధారణ పద్ధతులు:
మీకు తెలిసిన విషయం (Something you know): పాస్వర్డ్, PIN.
మీ దగ్గర ఉన్న వస్తువు (Something you have): స్మార్ట్ కార్డ్, ఫోన్ (OTP).
మీ శారీరక గుర్తింపు (Something you are): వేలిముద్ర (Fingerprint), ఫేస్ ఐడి (FaceID/Biometrics).
2. Authorization (AuthZ) - ఆథరైజేషన్
నిర్వచనం: యూజర్ అథెంటికేట్ అయిన తర్వాత, వారు ఏ రిసోర్స్లను (ఫైల్స్, డేటా) యాక్సెస్ చేయగలరు మరియు ఏ పనులు చేయగలరు అనేది సిస్టమ్ నిర్ణయిస్తుంది.
ముఖ్యమైన విషయం: మీరు బిల్డింగ్లోకి ప్రవేశించినంత మాత్రాన (Authenticated), మీరు CEO ఆఫీసులోకి వెళ్లగలరని అర్థం కాదు (Authorization).
3. Accounting - అకౌంటింగ్
నిర్వచనం: యూజర్ నెట్వర్క్లో ఉన్నప్పుడు వారి యాక్టివిటీని ఇది ట్రాక్ చేస్తుంది. సెషన్ ఎంత సేపు ఉంది, ఏ సర్వీసెస్ వాడారు, మరియు ఏ మార్పులు చేశారు అనేది ఇది రికార్డ్ చేస్తుంది.
ప్రయోజనం: ఇది సెక్యూరిటీ ఆడిటింగ్, బిల్లింగ్ (క్లౌడ్ ప్లాట్ఫారమ్లలో) మరియు రిపోర్టింగ్ కోసం ఉపయోగపడుతుంది.
వాస్తవ ప్రపంచ ఉదాహరణ: ఒక హోటల్లో బస చేయడం (Hotel Stay)
ఒక లగ్జరీ హోటల్లో చెక్-ఇన్ అవ్వడాన్ని ఊహించుకోండి.
1. Authentication (రిసెప్షన్ డెస్క్):
మీరు ఫ్రంట్ డెస్క్కి వెళ్లారు. మీ ID మరియు క్రెడిట్ కార్డ్ చూపించారు.
రిసెప్షనిస్ట్ "అవును, ఇతను మిస్టర్ జాన్" అని నిర్ధారించారు.
ఫలితం: మీరు 'అథెంటికేట్' అయ్యారు (గుర్తింపు ధృవీకరించబడింది).
2. Authorization (కీ కార్డ్):
రిసెప్షనిస్ట్ మీకు ఒక కీ కార్డ్ (Key Card) ఇచ్చారు.
ఈ కార్డ్తో మీరు 'రూమ్ నంబర్ 305' మరియు 'జిమ్' తెరవగలరు.
కానీ, ఇది 'పెెంట్హౌస్ సూట్' లేదా 'కిచెన్' తెరవడానికి అనుమతించదు.
ఫలితం: మీ అనుమతులు సెట్ చేయబడ్డాయి. ఇది 'ఆథరైజేషన్'.
3. Accounting (బిల్లు):
మీరు చెక్-అవుట్ చేస్తున్నప్పుడు, హోటల్ వారు మీకు ఒక బిల్లు ఇస్తారు.
"రాత్రి 9 గంటలకు రూమ్ సర్వీస్ ఆర్డర్ చేశారు."
"రాత్రి 10 గంటలకు పెయిడ్ సినిమా చూశారు."
ఫలితం: హోటల్ మీ వాడకాన్ని ట్రాక్ చేసింది. ఇది 'అకౌంటింగ్'.
సాంకేతిక ఉదాహరణ: AWS వాడుతున్న ఉద్యోగి
ఒక డేటా ఇంజనీర్ కంపెనీ క్లౌడ్లోకి లాగిన్ అవుతున్నాడని అనుకుందాం.
1. Authentication:
ఇంజనీర్ AWS లాగిన్ పేజీకి వెళ్లారు.
యూజర్నేమ్ + పాస్వర్డ్ + ఫోన్ నుండి MFA కోడ్ ఎంటర్ చేశారు.
AWS సిస్టమ్: "లాగిన్ సక్సెస్" అని చెప్పింది.
2. Authorization:
ఇంజనీర్ S3 బకెట్ (ఫైల్ స్టోరేజ్) యాక్సెస్ చేయడానికి ప్రయత్నించారు -> యాక్సెస్ లభించింది (Access Granted).
ఇంజనీర్ 'ప్రొడక్షన్ డేటాబేస్'ను డిలీట్ చేయడానికి ప్రయత్నించారు -> యాక్సెస్ నిరాకరించబడింది (Access Denied).
(IAM పాలసీల ప్రకారం వారు డేటా చదవగలరు, కానీ డేటాబేస్ను డిలీట్ చేయలేరు).
3. Accounting:
సెక్యూరిటీ టీమ్ మరుసటి రోజు CloudTrail లాగ్స్ (ఆడిట్ లాగ్స్) చూసింది.
లాగ్లో ఇలా ఉంది: "యూజర్ 'DataEng1' మధ్యాహ్నం 2 గంటలకు 'Confidential_Report.pdf' డౌన్లోడ్ చేశారు."
ఒకవేళ ఆ ఫైల్ లీక్ అయితే, దాన్ని ఎవరు డౌన్లోడ్ చేశారో వారికి కచ్చితంగా తెలుస్తుంది.
క్విక్ రిఫరెన్స్ టేబుల్ (Summary Table)
| AAA కాంపోనెంట్ | ఇది ఏ ప్రశ్నకు సమాధానం ఇస్తుంది? | చర్య (Action) |
| Authentication | మీరు ఎవరు? | ID / పాస్వర్డ్ చెక్ చేయడం |
| Authorization | మీరు ఏమి చేయగలరు? | పర్మిషన్లు / పాలసీలను చెక్ చేయడం |
| Accounting | మీరు ఏమి చేశారు? | లాగింగ్ / ఆడిటింగ్ / మానిటరింగ్ |
ఉదాహరణ 1: Linux Server (SSH Access)
ఒక System Administrator (SysAdmin) కంపెనీ సర్వర్ను మేనేజ్ చేస్తున్న సందర్భం.
Authentication (లాగిన్ అవ్వడం):
అడ్మిన్ తన ల్యాప్టాప్ నుండి సర్వర్కు కనెక్ట్ అవ్వడానికి SSH Key లేదా Password ఉపయోగిస్తారు.
-
సిస్టమ్ ఆ కీని చెక్ చేసి, అది మ్యాచ్ అయితేనే లోపలికి రానిస్తుంది.
Authorization (అనుమతులు):
అడ్మిన్ లోపలికి వచ్చారు, కానీ వారు ఏదైనా సాఫ్ట్వేర్ ఇన్స్టాల్ చేయాలంటే
sudoకమాండ్ వాడాలి.సిస్టమ్ చెక్ చేస్తుంది: "ఈ యూజర్
sudoగ్రూప్లో ఉన్నారా?"ఉంటే పర్మిషన్ ఇస్తుంది, లేకపోతే "Permission Denied" అని చెబుతుంది.
Accounting (రికార్డ్ చేయడం):
అడ్మిన్ ఏ కమాండ్స్ టైప్ చేశారో సర్వర్
/var/log/auth.logలేదా.bash_historyఫైల్లో సేవ్ చేస్తుంది.భవిష్యత్తులో ఏదైనా సమస్య వస్తే, "ఎవరు సర్వర్ను రీస్టార్ట్ చేశారు?" అని చెక్ చేయడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
ఉదాహరణ 2: API వినియోగం (GenAI / OpenAI API)
మీరు ఒక AI అప్లికేషన్ను డెవలప్ చేస్తూ, OpenAI APIని వాడుతున్న సందర్భం.
Authentication (API Key):
మీ కోడ్లో మీరు
sk-proj-...వంటి API Key ని పంపిస్తారు.OpenAI సర్వర్ ఆ కీని చెక్ చేసి, "ఇది సరైన యూజరే" అని నిర్ధారిస్తుంది.
Authorization (Plan Limits):
మీరు GPT-4 మోడల్ని యాక్సెస్ చేయడానికి రిక్వెస్ట్ పంపారు.
OpenAI సిస్టమ్ మీ అకౌంట్ టైప్ని చెక్ చేస్తుంది.
మీరు "Free Tier"లో ఉండి, GPT-4 కి అనుమతి లేకపోతే, అది యాక్సెస్ని నిరాకరిస్తుంది (403 Forbidden). మీ ప్లాన్ను బట్టి మీకు ఏ మోడల్స్ వాడవచ్చో అది నిర్ణయిస్తుంది.
Accounting (Token Usage):
మీరు ఎన్ని టోకెన్స్ (Tokens) వాడారు? ఎన్ని సార్లు API కాల్ చేశారు?
OpenAI డాష్బోర్డ్లో ఈ వివరాలన్నీ రికార్డ్ అవుతాయి. దీని ఆధారంగానే మీకు నెల చివర్లో బిల్ (Billing) వస్తుంది.
ఉదాహరణ 3: Database Management (SQL Database)
ఒక జూనియర్ డెవలపర్ కంపెనీ డేటాబేస్ను యాక్సెస్ చేస్తున్న సందర్భం.
Authentication (Connection String):
డెవలపర్ డేటాబేస్కు కనెక్ట్ అవ్వడానికి
UsernameమరియుPasswordఎంటర్ చేస్తారు.డేటాబేస్ ఇంజిన్ ఆ వివరాలు కరెక్ట్ అని నిర్ధారిస్తుంది.
Authorization (Roles & Privileges):
డెవలపర్
SELECT * FROM Usersఅని క్వెరీ రన్ చేస్తే డేటా కనిపిస్తుంది (Read Access ఉంది).కానీ,
DROP TABLE Users(టేబుల్ డిలీట్ చేయడం) అని రన్ చేస్తే ఎర్రర్ వస్తుంది.ఎందుకంటే అడ్మిన్ ఆ యూజర్కు కేవలం 'Read-Only' పర్మిషన్ మాత్రమే ఇచ్చారు.
Accounting (Audit Logs):
డేటాబేస్ ఆడిట్ లాగ్స్ (Audit Logs) లో ప్రతి క్వెరీ సేవ్ అవుతుంది.
"ఈ యూజర్ ఉదయం 10 గంటలకు 'Salaries' టేబుల్ని చూశారు" అని రికార్డ్ అవుతుంది. సెక్యూరిటీ ఆడిటింగ్ కోసం ఇది చాలా ముఖ్యం.
ఉదాహరణ 4: సోర్స్ కంట్రోల్ (GitHub / GitLab)
సందర్భం: ఒక డెవలపర్ టీమ్తో కలిసి పనిచేస్తున్నారు. వారు రాసిన కోడ్ మార్పులను GitHubలోని సెంట్రల్ రిపోజిటరీకి (Central Repository) పంపాలనుకుంటున్నారు.
Authentication (SSH Key / PAT):
డెవలపర్ టెర్మినల్లో
git pushఅని టైప్ చేశారు.GitHub పాస్వర్డ్ అడగదు (ఇప్పుడు పాస్వర్డ్స్ డిసేబుల్ చేశారు), దానికి బదులుగా Personal Access Token (PAT) లేదా SSH Key ని అడుగుతుంది.
AuthN చెక్: GitHub ఆ కీ (Key) సరైనదేనా కాదా అని చెక్ చేసి, యూజర్ని నిర్ధారిస్తుంది.
Authorization (బ్రాంచ్ ప్రొటెక్షన్ రూల్స్):
డెవలపర్ నేరుగా
main(ప్రొడక్షన్) బ్రాంచ్కి కోడ్ పుష్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు.GitHub రిపోజిటరీ సెట్టింగ్స్ని చెక్ చేస్తుంది.
AuthZ చెక్: "ఈ యూజర్కి అడ్మిన్ (Admin) హక్కులు ఉన్నాయా? మెయిన్ బ్రాంచ్ ప్రొటెక్ట్ చేయబడిందా?"
ఫలితం: ఒకవేళ ఆ బ్రాంచ్ లాక్ చేయబడి ఉంటే, GitHub ఆ పుల్ రిక్వెస్ట్ని ఆపేస్తుంది: "Push declined. You must use a Pull Request." (మీకు కోడ్ రాసే హక్కు ఉంది, కానీ నేరుగా ఈ బ్రాంచ్లో మార్చే అనుమతి లేదు).
-
Accounting (కమిట్ హిస్టరీ & లాగ్స్):
లాగ్: సిస్టమ్ ఆ చర్యను Activity Log లో రికార్డ్ చేస్తుంది.
"యూజర్ 'Dev-A' సాయంత్రం 4:30 గంటలకు 'main' బ్రాంచ్కి పుష్ చేయడానికి ప్రయత్నించారు - కానీ బ్లాక్ చేయబడింది."
ఉదాహరణ 5: రిమోట్ వర్క్ VPN (Virtual Private Network)
సందర్భం: ఒక ఉద్యోగి ఆఫీసు బయట (ఉదాహరణకు కాఫీ షాప్) నుండి పని చేస్తూ, కంపెనీ ఇంటర్నల్ నెట్వర్క్కి కనెక్ట్ అవ్వాలి.
Authentication (MFA / Radius):
ఉద్యోగి VPN క్లయింట్ని ఓపెన్ చేసి యూజర్నేమ్, పాస్వర్డ్ ఎంటర్ చేస్తారు.
వెంటనే మొబైల్లో Push Notification (MFA) వస్తుంది, దాన్ని అప్రూవ్ చేస్తారు.
AuthN చెక్: పాస్వర్డ్ మరియు మొబైల్ అప్రూవల్ రెండూ కరెక్ట్ అయితేనే కనెక్షన్ ఏర్పడుతుంది.
Authorization (నెట్వర్క్ సెగ్మెంటేషన్):
ఆ ఉద్యోగి HR డిపార్ట్మెంట్కి చెందిన వ్యక్తి అనుకుందాం.
కనెక్ట్ అయిన తర్వాత, వారు 'ఫైనాన్స్ సర్వర్' ని ఓపెన్ చేయడానికి ప్రయత్నించారు.
AuthZ చెక్: ఫైర్వాల్ లేదా VPN పాలసీ యూజర్ గ్రూప్ని చెక్ చేస్తుంది.
ఫలితం: సిస్టమ్ "వీరు HR గ్రూప్లో ఉన్నారు, ఫైనాన్స్ గ్రూప్లో కాదు" అని గుర్తించి, ఫైనాన్స్ సర్వర్ యాక్సెస్ని బ్లాక్ చేస్తుంది.
Accounting (సెషన్ లాగ్స్):
లాగ్: VPN సర్వర్ ఆ సెషన్ వివరాలను రికార్డ్ చేస్తుంది.
"యూజర్ 'Sarah' ఉదయం 9:00 గంటలకు IP అడ్రస్ 192.168.1.50 నుండి కనెక్ట్ అయ్యారు."
"కనెక్షన్ సమయం: 4 గంటలు."
"వాడిన డేటా: 500 MB."
ఉదాహరణ 6: ఆన్లైన్ బ్యాంకింగ్ ట్రాన్సాక్షన్
సందర్భం: ఒక కస్టమర్ మొబైల్ బ్యాంకింగ్ యాప్ ద్వారా స్నేహితుడికి డబ్బులు పంపుతున్నారు.
Authentication (Biometrics + Device Binding):
కస్టమర్ యాప్ని ఓపెన్ చేసి FaceID లేదా ఫింగర్ప్రింట్తో లాగిన్ అయ్యారు.
బ్యాంక్ సిస్టమ్, "ఈ అకౌంట్ ఈ మొబైల్ ఫోన్కి లింక్ (Register) అయి ఉందా?" అని కూడా చెక్ చేస్తుంది.
AuthN చెక్: వ్యక్తి మరియు ఫోన్ రెండూ సరైనవే అని నిర్ధారణ అయ్యింది.
Authorization (ట్రాన్సాక్షన్ లిమిట్స్):
కస్టమర్ తక్షణం ₹50,000 ట్రాన్స్ఫర్ చేయడానికి ప్రయత్నించారు.
AuthZ చెక్: బ్యాంకింగ్ సిస్టమ్ ఆ కస్టమర్ అకౌంట్ టైప్ మరియు డైలీ లిమిట్ని చెక్ చేస్తుంది.
ఫలితం: ఒకవేళ రోజువారీ లిమిట్ కేవలం ₹10,000 ఉంటే, సిస్టమ్ ఆ ట్రాన్సాక్షన్ని నిరాకరిస్తుంది: "Amount exceeds daily limit." (అకౌంట్ మీదే అయినా, ఒకేసారి అంత డబ్బు పంపే అనుమతి (Authorization) మీకు లేదు).
Accounting (స్టేట్మెంట్):
లాగ్: బ్యాంక్ ఒక ట్రాన్సాక్షన్ రికార్డును క్రియేట్ చేస్తుంది.
"ట్రాన్స్ఫర్ ప్రయత్నం: ₹50,000. స్థితి: Failed/Denied. సమయం: 10:15 AM."
కస్టమర్ ఎప్పుడైనా బ్యాంక్కి ఫోన్ చేసి "నా ట్రాన్సాక్షన్ ఎందుకు ఫెయిల్ అయ్యింది?" అని అడిగితే, కస్టమర్ కేర్ వారు ఈ Accounting రికార్డ్ చూసి సమాధానం చెబుతారు.
Part 1: బేసిక్ కాన్సెప్ట్ ప్రశ్నలు (Basic Concepts)
Q1: AAA ఫ్రేమ్వర్క్ అంటే ఏమిటి? సులభంగా చెప్పండి. జవాబు: AAA అంటే Authentication, Authorization, మరియు Accounting. ఇది ఒక సెక్యూరిటీ మోడల్. ఇది మూడు ముఖ్యమైన పనులను నియంత్రిస్తుంది:
Authentication: వినియోగదారుడి గుర్తింపును నిర్ధారించడం (మీరు ఎవరు?).
Authorization: పర్మిషన్లను చెక్ చేయడం (మీరు ఏమి చేయగలరు?).
Accounting: వాడకాన్ని ట్రాక్ చేయడం (మీరు ఏమి చేశారు?).
Q2: Authentication మరియు Authorization మధ్య ప్రధాన తేడా ఏమిటి? (ఇది ఇంటర్వ్యూలో చాలా తరచుగా అడిగే ప్రశ్న!) జవాబు:
Authentication (AuthN): ఇది మొదట జరుగుతుంది. పాస్వర్డ్ లేదా వేలిముద్ర ద్వారా మీరు ఎవరో సిస్టమ్ చెక్ చేస్తుంది.
Authorization (AuthZ): ఇది అథెంటికేషన్ తర్వాత జరుగుతుంది. లాగిన్ అయిన వ్యక్తికి ఏ ఫైల్స్ చూడటానికి లేదా ఏ పనులు చేయడానికి అర్హత ఉందో ఇది నిర్ణయిస్తుంది.
ఉదాహరణ: ఆఫీసు లోపలికి రావడానికి ID కార్డ్ చూపించడం 'అథెంటికేషన్'; లోపలికి వచ్చాక CEO క్యాబిన్లోకి వెళ్లే అర్హత ఉందా లేదా అనేది 'ఆథరైజేషన్'.
Q3: "Accounting"కి ఏదైనా రియల్ లైఫ్ ఉదాహరణ ఇవ్వగలరా? జవాబు: ఖచ్చితంగా. మన ఫోన్ బిల్లు లేదా AWS CloudTrail లాగ్స్ మంచి ఉదాహరణలు.
మీరు సర్వర్ నుండి ఒక పెద్ద ఫైల్ డౌన్లోడ్ చేశారనుకోండి. సిస్టమ్ ఈ వివరాలను రికార్డ్ చేస్తుంది: ఎవరు డౌన్లోడ్ చేశారు? ఎప్పుడు చేశారు? ఫైల్ సైజు ఎంత?
ఈ డేటాను బిల్లింగ్ (డబ్బులు వసూలు చేయడానికి) లేదా సెక్యూరిటీ ఆడిటింగ్ కోసం వాడతారు.
Part 2: టెక్నికల్ ప్రశ్నలు (Technical & Protocols)
Q4: మల్టీ-ఫ్యాక్టర్ అథెంటికేషన్ (MFA) అనేది AAAలో ఎక్కడ ఉంటుంది? జవాబు: MFA అనేది Authentication లో భాగం. "మీరు ఎవరు?" అనే దశను ఇది మరింత బలపరుస్తుంది. దీనిలో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రుజువులు అడుగుతారు:
మీకు తెలిసినది (పాస్వర్డ్).
మీ దగ్గర ఉన్నది (ఫోన్కు వచ్చే OTP).
Q5: AAAని ఇంప్లిమెంట్ చేయడానికి వాడే కామన్ నెట్వర్క్ ప్రోటోకాల్స్ ఏవి? జవాబు: ముఖ్యంగా రెండు ప్రోటోకాల్స్ వాడతారు:
RADIUS: ఇది WiFi యాక్సెస్ మరియు VPNల కోసం ఎక్కువగా వాడతారు.
TACACS+: ఇది రౌటర్లు మరియు స్విచ్లను అడ్మినిస్ట్రేషన్ చేయడానికి వాడతారు. ఇది Authentication మరియు Authorization కమాండ్లను వేరువేరుగా ఉంచుతుంది, కాబట్టి దీనిలో సెక్యూరిటీ కంట్రోల్ బాగుంటుంది.
Q6: Authentication సక్సెస్ అయ్యి, Authorization ఫెయిల్ అయితే ఏమవుతుంది? జవాబు: Authentication సక్సెస్ అయ్యింది కాబట్టి యూజర్ లాగిన్ అవుతారు. కానీ Authorization ఫెయిల్ అయితే, వారికి "Access Denied" లేదా "403 Forbidden" అనే ఎర్రర్ వస్తుంది.
ఉదాహరణ: మీరు నెట్బ్యాంకింగ్లో లాగిన్ అయ్యారు (AuthN Success), కానీ 10 లక్షల రూపాయలు ట్రాన్స్ఫర్ చేయడానికి ట్రై చేస్తే బ్యాంక్ ఆపేసింది (AuthZ Fail) - ఎందుకంటే మీకు ఆ లిమిట్ లేదు.
Part 3: సినారియో బేస్డ్ ప్రశ్నలు (Scenario-Based - కొంచెం క్లిష్టమైనవి)
Q7: ఒక యూజర్ "నేను VPNకి కనెక్ట్ అవ్వగలుగుతున్నాను, కానీ HR ఫైల్ సర్వర్ని యాక్సెస్ చేయలేకపోతున్నాను" అని కంప్లైంట్ చేశారు. మీరు AAAలో దేనిని ట్రబుల్ షూట్ (Troubleshoot) చేస్తారు? జవాబు: నేను Authorization ని చెక్ చేస్తాను.
ఎందుకంటే వారు VPNకి లాగిన్ అవ్వగలిగారు, అంటే Authentication బాగానే పనిచేస్తోంది.
సమస్య ఏమిటంటే, ఆ HR సర్వర్ని చూడటానికి వారి అకౌంట్కి తగిన పర్మిషన్లు (Permissions) లేదా గ్రూప్ యాక్సెస్ లేకపోవచ్చు.
Q8: ఒక పాత ఉద్యోగి (మాజీ ఉద్యోగి) సిస్టమ్లోకి వచ్చి ఒక ముఖ్యమైన ఫైల్ డిలీట్ చేశారని అనుమానం ఉంది. AAAలో ఏది మీకు ఇన్వెస్టిగేషన్ కోసం ఉపయోగపడుతుంది? జవాబు: Accounting. మేము Logs (Audit Trails) ని చెక్ చేస్తాము. అకౌంటింగ్ రికార్డ్స్ ఈ విషయాలను చూపుతాయి:
ఏ యూజర్నేమ్ వాడారు?
ఏ IP అడ్రస్ నుండి వచ్చారు?
ఏ సమయానికి (Timestamp) "Delete" కమాండ్ వాడారు?
Q9: Authentication మరియు Authorizationని ఎందుకు వేరుగా (Decouple) ఉంచాలి? జవాబు: సెక్యూరిటీ మేనేజ్మెంట్ని సులభం చేయడానికి వీటిని వేరుగా ఉంచుతాము.
ఉదాహరణ: కంపెనీ మొత్తానికి లాగిన్ అవ్వడానికి ఒకే చోట (Central Identity Provider - ఉదా: Active Directory) Authentication ఉంటుంది.
కానీ వేర్వేరు అప్లికేషన్స్ (Jira, AWS) తమ సొంత పర్మిషన్లని (Authorization) మేనేజ్ చేస్తాయి.
దీనివల్ల లాభం ఏంటంటే, ఒక ఉద్యోగి కంపెనీ మానేస్తే, సెంట్రల్ సిస్టమ్లో వారి అకౌంట్ డిలీట్ చేస్తే చాలు, వారికి అన్ని యాప్స్ యాక్సెస్ పోతుంది.